Przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo polskie i niemieckie na ziemiach mazowieckich by\u0142o ju\u017c mocno przemieszane i zasymilowane. Na porz\u0105dku dziennym by\u0142y mieszane ma\u0142\u017ce\u0144stwa, dzieci ucz\u0119szcza\u0142y do wsp\u00f3lnej szko\u0142y. Ta jednak nie by\u0142a wolna od wzajemnych szyderstw i kpin z s\u0105siad\u00f3w. Jasny by\u0142 podzia\u0142 na ewangelik\u00f3w i katolik\u00f3w. Mimo to wsp\u00f3\u0142praca i uk\u0142ady we wsiach nadwi\u015bla\u0144skich funkcjonowa\u0142y bardzo dobrze a\u017c do momentu pojawienia si\u0119 Adolfa Hitlera w niemieckiej polityce. <\/p>\n\n\n\n
W Prusach wschodnich 80% mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142o farmerami. W latach 30-tych, z powodu z\u0142ej sytuacji ekonomicznej, zacz\u0119li oni traci\u0107 swoje gospodarstwa. Kiedy Hitler doszed\u0142 do w\u0142adzy sytuacja znacznie si\u0119 poprawi\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Tak wiec propaganda i polityka Hitlera w wielu obywatelach polskich pochodzenia niemieckiego obudzi\u0142a w tamtych czasach ambicje \u201epan\u00f3w \u015bwiata\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015b\u0107 mennocickich wiernych widzia\u0142a w planie nazist\u00f3w wizj\u0119 boskiego przeznaczenia. W\u015br\u00f3d osadnik\u00f3w zacz\u0119\u0142a formowa\u0107 si\u0119 struktura terenowa, kt\u00f3ra w czasie wojny dzia\u0142a\u0142a jako pi\u0105t\u0105 kolumn\u0119. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce ludno\u015b\u0107 niemieckoj\u0119zyczna dzia\u0142a jako szpiedzy i pomaga\u0142a napastnikowi. Znane s\u0105 opowie\u015bci o wywieszaniu bia\u0142ego prania przez kobiety olenderskie. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce w ten spos\u00f3b informowa\u0142y pilot\u00f3w bombowc\u00f3w, \u017ce ten dom zamieszkany jest przez Niemc\u00f3w i unika\u0142y bombardowania. <\/p>\n\n\n\n
Z kolei 7 wrze\u015bnia 1939, po zbombardowaniu twierdzy Modlin, Polacy rozstrzelali Rudolfa Bartel, przed cz\u0142onkami swojej wsp\u00f3lnoty. Kilka dni p\u00f3\u017aniej aresztowano wszystkich m\u0119\u017cczyzn wsp\u00f3lnoty mennonickiej i osadzono ich w twierdzy rzeskiej. <\/p>\n\n\n\n
17 wrze\u015bnia 1939r Niemcy, po wygranej bitwie nad Bzur\u0105, wkroczyli do Kazunia. Ich polityka polega\u0142a na dobrym traktowaniu zwyk\u0142ych ludzi i je\u0144c\u00f3w. Przynie\u015bli ze sob\u0105 herbatniki i czekolad\u0119. Zamierzali wkupi\u0107 si\u0119 w \u0142aski ludno\u015bci i zbuntowa\u0107 szeregowych \u017co\u0142nierzy przeciw kadrze oficerskiej. Teori\u0119 ta popiera w swoje ksi\u0105\u017cce \u201eKamienne Zegary\u201d Apoloniusz Zawilski, uczestnik bitwy nad Bzur\u0105 i pacjent szpitala w Laskach. Plan ten cz\u0119\u015bciowo nazistom si\u0119 uda\u0142. Jednak p\u00f3\u017aniejsze wysiedlenia, morderstwa, grabie\u017ce i eksterminacja ca\u0142ych grup spo\u0142ecznych i sprawi\u0142a, \u017ce ludno\u015b\u0107 polska zrewidowa\u0142a pogl\u0105dy i stanowisko. <\/p>\n\n\n\n
W czasie wojny wielu osadnik\u00f3w zapisa\u0142o si\u0119 na Volkslist\u0119 i sta\u0142o Volksdeutschami, legitymuj\u0105cymi si\u0119 niebieskimi paszportami. Osoby zapisane na t\u0119 list\u0119 posiada\u0142y r\u00f3\u017cne przywileje. Mog\u0142y np. pe\u0142ni\u0107 stanowiska kierownicze w administracji, otrzymywa\u0142y dodatkowe wsparcie finansowe i materialne. W czasie wojny we wsi \u015alad\u00f3w i Famu\u0142ki Kr\u00f3lewskie tylko niemieckie dzieci mog\u0142y chodzi\u0107 do szko\u0142y. Mimo to w wioskach przyleg\u0142ych do Puszczy Kampinoskiej sytuacja osadnik\u00f3w niemieckich by\u0142a nieco gorsza. Partyzanci polscy, chroni\u0105cy si\u0119 w tych lasach, n\u0119kali ich. Znane s\u0105 przypadki, kiedy gospodarzom zabito wszystkie \u015bwinie lub ukradziono krow\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Znane s\u0105 losy oddzia\u0142u Adolfa Plicha, pseudonim \u201eG\u00f3ra\u201d, \u201eDolina\u201d i jego oddzia\u0142u. Kiedy przyby\u0142 do Puszczy Kampinoskiej odzia\u0142 Plicha liczy\u0142 oko\u0142o 900 os. i by\u0142 dobrze uzbrojony. Dla wroga, znaj\u0105cego s\u0142abo teren le\u015bny, partyzanci byli praktycznie nie do uchwycenia. Dlatego nazi\u015bci nie lubili pracy w ost\u0119pach puszczy i czuli si\u0119 tu niepewnie. <\/p>\n\n\n\n
Nazi\u015bci ustanowili granic\u0119 mi\u0119dzy III Rzesz\u0105 a Generaln\u0105 Guberni\u0105 na kanale \u0141asica, biegn\u0105cym przez \u015brodek Puszczy Kampinoskiej. Dla wielu Polak\u00f3w taki uk\u0142ad by\u0142 bardzo korzystny i pozwoli\u0142 im przetrwa\u0107 czas wojny. W kampinoskich wsiach kwit\u0142 handel, przemyt i szmugiel. Tak ten okres wspomina jeden z mieszka\u0144c\u00f3w wsi Famu\u0142ki Kr\u00f3lewskie pan Ryszard Wieczorek \u201eJak mia\u0142em 9 lat szmuglowa\u0142em ju\u017c przez granic\u0119. U nas by\u0142a bieda, krow\u0119 zabili Niemcy, dom si\u0119 spali\u0142, a tatusia rozstrzelali. By\u0142o nas czworo\u201d<\/p>\n\n\n\n
Koloni\u015bci bez w\u0105tpienia wykorzystywali swoje dobre po\u0142o\u017cenie, ale byli te\u017c tacy, kt\u00f3rzy pomagali swym polskim s\u0105siadom. <\/p>\n\n\n\n
W 1945 Nazi\u015bci przegrali wojn\u0119 i karta si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142a. Spo\u0142ecze\u0144stwo polskie rozpocz\u0119\u0142o odwet na wrogu i swych niemieckich s\u0105siadach. Osoby wpisane na Volkslist\u0119 zosta\u0142y uznane za wrog\u00f3w, co zapocz\u0105tkowa\u0142o masow\u0105 ich ewakuacj\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 kolonist\u00f3w zdecydowa\u0142a si\u0119 jednak pozosta\u0107 w Polsce, a inni, mimo udzia\u0142u w konwojach ewakuacyjnych, wracali do swoich dom\u00f3w. Pod koniec wojny na wsiach nadwi\u015bla\u0144skich pozostali g\u0142\u00f3wnie inwalidzi, kobiety, osoby starsze oraz dzieci.<\/p>\n\n\n\n
W trakcie ewakuacji koloni\u015bci cz\u0119sto, z w\u0142asnych gospodarstw, zabierali ze sob\u0105 pracownik\u00f3w przymusowych i dobytek. Mimo to nie wszystkim uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do punkt\u00f3w ewakuacyjnych \u2013 wiele grup zosta\u0142o zatrzymanych przez wojska rosyjskie lub zablokowanych przez sprz\u0119t wojskowy na drogach. Zniszczenie jedynej przeprawy przez Wis\u0142\u0119, \u0142\u0105cz\u0105cej Secymin z Czerwi\u0144skiem, dodatkowo utrudni\u0142o ucieczk\u0119. Trasa ewakuacji by\u0142a niezwykle wymagaj\u0105ca, cz\u0119sto wi\u0105za\u0142a si\u0119 z 70-kilometrowym marszem w ekstremalnych warunkach pogodowych \u2013 od mrozu dochodz\u0105cego do -30 stopni i \u015bnie\u017cyc po pal\u0105cy upa\u0142. Dodatkowo niemieckie poci\u0105gi ewakuacyjne by\u0142y nara\u017cone na ostrza\u0142 ze strony Rosjan.<\/p>\n\n\n\n
Szacuje si\u0119, \u017ce w 1945 roku na terenie Polski pozosta\u0142o jedynie oko\u0142o 200 mennonit\u00f3w z ponad 6 tysi\u0119cy, kt\u00f3rzy przed wojn\u0105 zamieszkiwali ziemie polskie.<\/p>\n\n\n\n
Dawnych osadnik\u00f3w niemieckich, kt\u00f3rzy nie zd\u0105\u017cyli si\u0119 ewakuowa\u0107 wtr\u0105cono do prowizorycznych oboz\u00f3w lub dawnych oboz\u00f3w nazistowskich. Miejsce oraz czas przetrzymywania dla osadzonego by\u0142 nieznany. W obozie w Leoncinie prowadzone by\u0142y te\u017c przes\u0142uchania, kt\u00f3re wed\u0142ug relacji \u015bwiadk\u00f3w ko\u0144czy\u0142y si\u0119 cz\u0119sto \u015bmierci\u0105 wi\u0119\u017ania. Wielu folksdojcz\u00f3w pracowa\u0142o w tym czasie przy odgruzowywaniu Warszawy.<\/p>\n\n\n\n
Dzikie obozy funkcjonowa\u0142y do pocz\u0105tku 1946 roku. Potem starano si\u0119 je likwidowa\u0107, a wi\u0119zionych tam Volksdeutsch\u00f3w deportowa\u0107 do Niemiec lub przenosi\u0107 do innych oboz\u00f3w podleg\u0142ych departamentowi wi\u0119ziennictwa, np. do wi\u0119zienia w Gostyninie lub Sochaczewie. Niech\u0119tni zamykaniu nielegalnych oboz\u00f3w byli g\u0142\u00f3wnie pracownicy organ\u00f3w administracyjnych ni\u017cszego szczebla, kt\u00f3rzy czerpali z darmowej pracy, korzy\u015bci. <\/p>\n\n\n\n
Ponadto, decyzj\u0105 starostwa powiatowego w Gostyninie, wszyscy Niemcy od pi\u0119ciu lat wzwy\u017c, bez r\u00f3\u017cnicy p\u0142ci, winni nosi\u0107 znak na piersi po lewej stronie w kszta\u0142cie sko\u015bnie ustawionego kwadratu koloru bia\u0142ego o bokach 6 cm z czarna liter\u0105 \u201en\u201d w \u015brodku o wysoko\u015bci i szeroko\u015bci 4 cm i grubo\u015bci 1 cm. <\/p>\n\n\n\n
Polityka powojenna Polski wobec os\u00f3b wpisanych na Volkslist\u0119 by\u0142a wi\u0119c \u015bci\u015ble podporz\u0105dkowana interesom pa\u0144stwa, a jej g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o przej\u0119cie maj\u0105tk\u00f3w i ograniczenie wp\u0142ywu niemieckiej ludno\u015bci na \u017cycie spo\u0142eczne w Polsce. Osoby wpisane na Volkslist\u0119 w kategorii drugiej mia\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 ubiegania si\u0119 u w\u0142adz polskich o rehabilitacj\u0119 oraz przywr\u00f3cenie polskiego obywatelstwa. Jednak proces ten by\u0142 utrudniony przez kilka czynnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w pracy nie mia\u0142o \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce mog\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 taki wniosek, poniewa\u017c informacja ta by\u0142a przed nimi ukrywana. Nikt nie by\u0142 zainteresowany utrat\u0105 taniej si\u0142y roboczej. <\/p>\n\n\n\n
Dodatkow\u0105 barier\u0119 stanowi\u0142y wysokie koszty zwi\u0105zane z procesem rehabilitacji.<\/p>\n\n\n\n
Osoby, kt\u00f3rym odm\u00f3wiono rehabilitacji, traci\u0142y prawo obywatelskie, a w konsekwencji by\u0142y kierowane na rok do obozu pracy. Ich maj\u0105tki, w tym ziemia i gospodarstwa, przechodzi\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 Skarbu Pa\u0144stwa i by\u0142y przeznaczane na cele reformy rolnej.<\/p>\n\n\n\n
Po wojnie wielu Polak\u00f3w, w imi\u0119 sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, zwraca\u0142o si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o przydzielenie gospodarstw poniemieckich. Wnioski te cz\u0119sto uzasadniano osobistymi stratami, na przyk\u0142ad \u015bmierci\u0105 cz\u0142onka rodziny wys\u0142anego na roboty przymusowe do Niemiec.<\/p>\n\n\n\n
Maj\u0105tki po niemieckich osadnikach cieszy\u0142y si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d ch\u0142op\u00f3w ma\u0142orolnych i robotnik\u00f3w rolnych. W przeciwie\u0144stwie do niech\u0119ci wobec podzia\u0142u ziem nale\u017c\u0105cych do polskich obszarnik\u00f3w, przejmowanie poniemieckich maj\u0105tk\u00f3w odbywa\u0142o si\u0119 bardzo ch\u0119tnie.<\/p>\n\n\n\n
Na tereny Secymina i Kazunia, w miejsce dawnych osadnik\u00f3w olenderskich, przesiedlono ludno\u015b\u0107 w Wo\u0142ynia. W wyniku tak dotkliwych dzia\u0142a\u0144 ze strony polskiej w zasadzie wszyscy dawni osadnicy niemieccy uciekli ze swoich gospodarstw i pr\u00f3bowali dosta\u0107 si\u0119 na zach\u00f3d, cz\u0119sto przez zielon\u0105 granic\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Druga wojna \u015bwiatowa zako\u0144czy\u0142a osadnictwo \u017cydowskie i olenderskie w okolicy Puszczy Kampinoskiej i og\u00f3lnie na ziemiach polskich. <\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b mo\u017cemy jedynie powspomina\u0107 dawnych mieszka\u0144c\u00f3w i dla tego kobietom pragn\u0105cym odpoczynku i zanurzenia si\u0119 w historii polecam Tw\u00f3rcz\u0105 Przysta\u0144 pod Lasem w Kromnowie. To miejsce, gdzie w ciep\u0142ej, przyjaznej atmosferze, przy smakowitych, domowych potrawach i w otoczeniu wyj\u0105tkowych przedmiot\u00f3w dawnych olenderskich osadnik\u00f3w mo\u017cna prze\u017cy\u0107 niezapomniane chwile relaksu i inspiracji.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przed drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo polskie i niemieckie na ziemiach mazowieckich by\u0142o ju\u017c mocno przemieszane i zasymilowane. Na porz\u0105dku dziennym by\u0142y mieszane ma\u0142\u017ce\u0144stwa, dzieci ucz\u0119szcza\u0142y do wsp\u00f3lnej szko\u0142y. Ta jednak nie by\u0142a wolna od wzajemnych szyderstw i kpin z s\u0105siad\u00f3w. Jasny by\u0142 podzia\u0142 na ewangelik\u00f3w i katolik\u00f3w. Mimo to wsp\u00f3\u0142praca i uk\u0142ady we wsiach nadwi\u015bla\u0144skich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-1914","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog"],"yoast_head":"\n