Na terenie Kromnowa, Secymina i Kazunia nadal znale\u017a\u0107 mo\u017cna pozosta\u0142o\u015bci po dawnych mniejszo\u015bciach narodowych zamieszkuj\u0105cych te tereny. Zaliczy\u0107 do nich nale\u017cy olendr\u00f3w, wypartych p\u00f3\u017aniej przez Niemc\u00f3w oraz \u017byd\u00f3w. Obszary te by\u0142y przyk\u0142adem dobrze funkcjonuj\u0105cego tygla kulturowego.<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tek osadnictwa olenderskiego na ziemiach polskich to XVI wiek. Na Mazowszu zacz\u0119li pojawia\u0107 si\u0119 znacznie p\u00f3\u017aniej, szacuje si\u0119, \u017ce by\u0142 to pocz\u0105tek XVIII wieku. Pierwsza ludno\u015b\u0107 nap\u0142yn\u0119\u0142a z Flandrii i Fryzji. s\u0105 to rejony dzisiejszej Holandii, Niemiec oraz Danii. Byli to ludzie wolni lokowani na zasadzie kontrakt\u00f3w. Zajmowali tereny zalewowe trudne do uprawy. Umowy osiedle\u0144cze zawierane by\u0142y na konkretny czas i zobowi\u0105zywa\u0142y osadnik\u00f3w do p\u0142acenia czynszu.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsi osadnicy olenderscy, na Mazowszu byli bardzo kr\u00f3tko i zmierzali w kierunku Rosji, rz\u0105dzonej przez caryc\u0119 Katarzyn\u0119 II. \u00d3wczesne prawo rosyjskie dawa\u0142o dogodne warunki do kolonizacji ziem Ukrainy, Wo\u0142ynia i Powo\u0142\u017ca. Jednak ju\u017c Kolejne grupy migrant\u00f3w pozostawa\u0142a na terenach \u015brodkowej Wis\u0142y na sta\u0142e.<\/p>\n\n\n\n
Olendrzy historycznie byli mennonimami i tworzyli zwart\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Ich cech\u0105 charakterystyczn\u0105 by\u0142o dbanie o religi\u0119 i edukacj\u0119. Poza przygotowaniem do \u017cycia terenu, kt\u00f3re zasiedlali pierwsz\u0105 czynno\u015bci\u0105 jak\u0105 wykonywali by\u0142o za\u0142o\u017cenie ko\u015bcio\u0142a (zboru lub domu modlitwy) i szko\u0142y. W szko\u0142ach uczono pisania, rachunk\u00f3w, \u00a0religii oraz \u015bpiewu. \u00a0Mennonici byli lud\u017ami wolnymi zajmowali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie upraw\u0105 roli oraz hodowl\u0105 byd\u0142a i sadownictwem. Ich zdolno\u015bci, wiedza oraz umiej\u0119tno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy w grupie sprawia\u0142a, \u017ce byli to ludzie zamo\u017cni. W niejednym gospodarstwie potrafi\u0142o by\u0107, na przyk\u0142ad 15 kr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Tereny na kt\u00f3re przybywali osadnicy by\u0142y terenami zalewowymi i cz\u0119sto zalesionymi. Na pocz\u0105tku musieli oni wykarczowa\u0107 las, usun\u0105\u0107 korzenie drzew, wykopa\u0107 rowy melioracyjne oraz zrobi\u0107 odpowiednie nasadzenia. Granice dzia\u0142ek wyznacza\u0142y wierzby oraz topole do kt\u00f3rych olendrzy przymocowywali faszynowe p\u0142otki. W czasie powodzi p\u0142otki te spowalnia\u0142y nurt rzeki oraz zatrzymywa\u0142y \u017cyzny mu\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wa\u0142y przeciwpowodziowe to wynalazek wsp\u00f3\u0142czesny. Olendrzy w historii wykorzystywali coroczne wylewy Wis\u0142y tak jak czynili to Egipcjanie z wylewami Nilu. Budowa row\u00f3w melioracyjnych, nasadzenia charakterystycznych rosochatych wierzb czy faszynowe p\u0142otki to nieliczne oznaki przystosowania do corocznych powodzi. Ponadto osadnicy budowali swoje domy wzd\u0142u\u017c biegu rzeki na specjalnych wzniesieniach zwanych terpami. Domy posadowione by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 mieszkaln\u0105 na g\u00f3rze biegu rzeki a cz\u0119\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105, w kt\u00f3rej mieszka\u0142y zwierz\u0119ta, w dolnym biegu. Do domu prowadzi\u0142a droga po\u0142o\u017cona na podwy\u017cszeniu. Jak wspomnia\u0142am pod jednym dachem mieszkali i ludzie, i zwierz\u0119ta. W tamtych czasach nie by\u0142o w tym nic dziwnego, jednak domy olendr\u00f3w nie by\u0142y tak samo urz\u0105dzone jak cha\u0142upy polskich ch\u0142op\u00f3w. Polski ch\u0142op cz\u0119sto mieszka\u0142 z krow\u0105 w jednej izbie. W tym miejscu chcia\u0142am przywo\u0142a\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eKonopielka\u201d autorstwa Edwarda Redli\u0144skiego, w kt\u00f3rej gospodarze, nowonarodzonego cielaka wk\u0142adaj\u0105 pod w\u0142asn\u0105 ko\u0142dr\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Olendrzy trzymali zwierz\u0119ta pod jednym dachem ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i cz\u0119stych powodzi. Ich domy zbudowane by\u0142y z cz\u0119\u015bci dla gospodarza oraz przedsionka i kom\u00f3r dziel\u0105cych t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 od cz\u0119\u015bci przeznaczonej dla zwierz\u0105t. Dodatkowo posiada\u0142y strych na kt\u00f3rym, w czasie du\u017cej powodzi, mo\u017cna by\u0142o si\u0119 schroni\u0107. Pod jednym dachem znajdowa\u0142 si\u0119 chlewik, stodo\u0142a, kurnik, obora i stajnia. W domach olenderskich cz\u0119sto spotykamy piwnice. Taka konstrukcja domu pozwala\u0142a na komfortowe mieszkanie i nie przenikanie na cz\u0119\u015bci mieszkaln\u0105 robactwa oraz zapach\u00f3w od zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
Mennonici kierowali si\u0119 w swoim \u017cyciu specyficznymi zasadami. W historii olendrzy nie pe\u0142nili oni s\u0142u\u017cby wojskowej oraz unikali wysokich urz\u0119d\u00f3w. spo\u0142eczno\u015bci te by\u0142y bardzo sp\u00f3jne i podlega\u0142y rygorystycznym wewn\u0119trznym prawom. Dawa\u0142y ochron\u0119, \u00a0ale wymaga\u0142y od swoich cz\u0142onk\u00f3w lojalno\u015bci i wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n\n\n\n
Olendrzy zajmowali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie upraw\u0105 roli i sadownictwem, a swoje plony sprzedawali na wolnym rynku, cz\u0119sto na targach prowadzonych przez \u017cyd\u00f3w. Osadnicy byli w zasadzie samowystarczalni, jednak w przeciwie\u0144stwie do polskich wsi, nie ograniczali si\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy pod k\u0105tem religijnym i narodowo\u015bciowym.<\/p>\n\n\n\n
W licznych opracowaniach, na temat osadnik\u00f3w holenderskich nie spotka\u0142am si\u0119 z problemem g\u0142\u0119bokiej biedy, jaka dotyka\u0142a polskich ch\u0142op\u00f3w. Nie s\u0142ysza\u0142am nigdy, aby osadnikom holenderskim brakowa\u0142o odzie\u017cy lub obuwia.<\/p>\n\n\n\n
W tym miejscu zak\u0142adam dwie tezy. Pierwsza z nich m\u00f3wi, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 na zmian\u0119 miejsca zamieszkania posiadaj\u0105 odpowiedni kapita\u0142. Mimo, \u017ce uwa\u017ca si\u0119, i\u017c mennonici zmuszeni zostali do zmiany miejsca zamieszkania w zwi\u0105zku z prze\u015bladowaniami religijnymi, to podj\u0119li decyzj\u0119 o podr\u00f3\u017cy tylko dlatego, \u017ce mieli na to materialne mo\u017cliwo\u015bci. Druga teza m\u00f3wi, \u017ce by\u0142o to spo\u0142ecze\u0144stwo wykszta\u0142cone dobrze zorganizowane, sp\u00f3jne i wolne. Dzi\u0119ki tym cechom pomna\u017ca\u0142o sw\u00f3j maj\u0105tek i dobrze funkcjonowa\u0142o ekonomicznie.<\/p>\n\n\n\n
W czasie d\u0142ugiego okresu osadnictwa na Mazowszu, spo\u0142eczno\u015bci mennonickie rozproszy\u0142y si\u0119, a z czasem zosta\u0142y zast\u0105pione przez ludno\u015b\u0107 pochodz\u0105c\u0105 z Prus zwan\u0105 Niemcami. Nowi osadnicy byli wyznania ewangelickiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Olendrzy -historia na terenie Mazowsza Na terenie Kromnowa, Secymina i Kazunia nadal znale\u017a\u0107 mo\u017cna pozosta\u0142o\u015bci po dawnych mniejszo\u015bciach narodowych zamieszkuj\u0105cych te tereny. Zaliczy\u0107 do nich nale\u017cy olendr\u00f3w, wypartych p\u00f3\u017aniej przez Niemc\u00f3w oraz \u017byd\u00f3w. Obszary te by\u0142y przyk\u0142adem dobrze funkcjonuj\u0105cego tygla kulturowego. Pocz\u0105tek osadnictwa olenderskiego na ziemiach polskich to XVI wiek. Na Mazowszu zacz\u0119li pojawia\u0107 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-1879","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog"],"yoast_head":"\n